Podczas degustacji praktycznie każdego alkoholu, wykorzystywany jest głównie węch. Naszym nosem „pracujemy” znacznie więcej niż kubkami smakowymi, bowiem dzięki niemu rozróżniamy (jak niektórzy twierdzą) nawet do 32 tysięcy aromatów. Wyjątkami od reguły są np. nalewki,  podczas degustacji których najważniejszy jest jednak smak.

Na początku oceny każdego alkoholu zawsze staramy się rozpoznać jego barwę, która często może nam wiele o nim powiedzieć. Np. jaśniejsze whisky najczęściej dojrzewają w beczkach po bourbonie, a ciemniejsze zwyczajowo w beczkach po sherry lub innych winach wzmacnianych. Whisky może przyjąć barwę od prawie białej po ciemno brązową a nawet czarną. Warto zwrócić uwagę również na dodatek lub ewentualny brak karmelu w butelce. Niestety, ale jest on dodawany do prawie wszystkich whisky mieszanych oraz do większości typu single malt. Nie zmiana smaku czy aromatu trunku, ale zmienia barwę, na którą niektórzy tak bardzo zwracają uwagę. Pomijając karmel i rodzaj beczki, na barwę trunku wpływ ma długość dojrzewania. Czym jest ciemniejsza, tym dłużej leżała w beczce.

Jak już wspominałem, ocena zapachowa jest najważniejsza i jej właśnie powinniśmy poświęcić najwięcej uwagi. Zawartość alkoholu w whisky wynosi od 40% do nawet powyżej 70% i dlatego też powinniśmy zbliżać nos powoli do kieliszka, a nie wkładać go bezpośrednio od razu głęboko. Po pewnym czasie powinniśmy też zamieszać kieliszkiem i zobaczyć, czy nie pojawiają się inne aromaty.

Dla większości z nas niewątpliwie najprzyjemniejszą częścią degustacji jest ocena smaku. Żeby w pełni skosztować trunek, należy rozlać alkohol po całych ustach, tak żeby każdy z zakamarków wypełniony został płynem. Whisky najczęściej są gładkie inaczej zwane jedwabiste, ciepłe, gdzie dominującym smakiem jest alkohol lub szorstkie, które ściągają nam śluzówkę.

Whisky jak i inne alkohole powinny być zrównoważone i nie powinien w niej dominować żaden smak. Reguła jednak ta nie do końca sprawdza się w przypadku whisky single malt, które właśnie przez swoją unikatowość zawsze charakteryzują się czymś innym.

Jeśli daną whisky degustujemy po raz pierwszy to zawsze warto spróbować ją bez wody oraz właśnie z kropelką lub dwoma wody. Osoby pracujące w destylarniach whisky najczęściej degustują ją przy stężeniu trunku w granicach 25-30%. Poprzez dodanie wody najczęściej whisky staje się delikatniejsza i łagodniejsze smaki zostają uwypuklone.

Woda, którą dolewamy do whisky musi być pozbawiona oczywiście wszelkich dodatków w postaci smaków (np. truskawkowa), nie może być również gazowana, nie może zawierać dużej ilości minerałów.

Po kilkunastu sekundach lub nawet minutach w ustach pozostaje tak zwany finisz. Ogólnie uważa się, że czym dłuższy finisz tym lepszą whisky zdegustowaliśmy, ale oczywiście wszystko jest kwestią indywidualną. Prawdą jednak jest, że przy torfowych whisky, szczególnie z Islay, finisz rzeczywiście może utrzymywać się godzinami.

Jeśli chodzi o pochodzenie smaków w whisky, to jedyną substancją, która możemy dodać do whisky to wspominany już karmel. Tak więc wszystko co wyczuwamy w alkoholach pochodzi z procesu produkcji. Za zdecydowaną większość odpowiada tutaj beczka, która dominuje whisky w 50%, a niektórzy twierdzą, że odpowiada ona nawet za 70-80% procent finalnego produktu. Większość ekspertów podkreśla również rolę alembików, chociaż nie możemy przecenić również jęczmienia, wody czy drożdży.

Artykuł Degustowanie Whisky 2 pochodzi z serwisu Whisky And Wine Place.

Każdy Szkot podkreśla, że whisky możemy pić w taki sposób,w jaki nam smakuje. W Polsce mamy koktajl, który w różnych częściach kraju nazywa się „leśniczy”, „gajowy”, „szarlotka”, czyli Żubrówka z sokiem jabłkowym. Tymczasem z nim właśnie Szkoci pijają swoje whisky. Oczywiście producent chce sprzedać jak najwięcej, a jak wiadomo, o gustach się nie dyskutuje; każdy pije w ten sposób, w jaki mu smakuje. Poniżej kilka słów już nie o konsumpcji, tylko raczej o degustacji. Mamy dwie główne szkoły. Jedna mówi o tym, żeby pić whisky bez żadnych dodatków. Druga, że należy podczas degustacji dodać kropelkę wody. Jeśli chodzi o pierwszą to ich głównym przedstawicielem jest Jim Murray, z którym po części się zgodzę, bo nie dodałbym do whisky lodu, ale już wodę tak. Zwyczaj picia whisky z lodem narodził się w brytyjskich koloniach. W Indiach wykorzystywano lód żeby chłodzić się przed upałem, więc naturalną koleją rzeczy było dodawanie go do whisky. Lód nie jest wskazany, ponieważ obniża temperaturę trunku i w związku z tym nie czujemy samego smaku alkoholu. Sam lód rozcieńcza również trunek i pijemy go zbyt rozwodnionego. Dlatego też jedynym dodatkiem do whisky akceptowanym przez mnie jest woda. Oczywiście pozbawiona jakiegokolwiek smaku – np. wody truskawkowe czy cytrynowe odpadają. Nie nadają się również do tego wody gazowane, ponieważ gaz podrażnia nasze kubki smakowe.

Puryści twierdzą, że dolewana woda powinna być z tego samego źródła z którego pochodzi whisky. Oczywiście, nie ma możliwości zdobycia takiej wody, a co ważniejsze, nie z każdego źródła butelkowana jest woda. Osobiście lubię wody lekko gazowane np. Muszyniankę ale do degustacji zupełnie się ona nie nadaje, nie tylko ze względu na gaz ale również na wysokie ilości minerałów. Do degustacji możemy wykorzystać za to wody bezsmakowe np. Żywiec Zdrój.

Profesjonalne degustacje powinny odbywać się na czczo, w sali pozbawionej jakichkolwiek aromatów. Nie powinniśmy używać przed degustacją perfum, czy korzystać z aromatyzowanego mydła.

Bardzo ważnym elementem degustacji jest specjalistyczne szkło, bez którego nie będziemy w stanie w pełni docenić aromatów i smaków whisky. Typowe szklanki old fashioned zupełnie nie nadają się do degustacji, ponieważ średnica szklanki jest bardzo szeroka i w związku z tym aromaty (zamiast koncertować się przy krawędzi to uciekają) i nie jesteśmy w stanie ich wywąchać. Dlatego też każdy kieliszek zwężający się ku górze, przypominający kształtem tulipan, pozwoli znacznie lepiej odkryć smaki i aromaty niż klasyczna „whiskaczówka”.

Temperatura serwowanego trunku powinna być pokojowa i nie jest ona tak bardzo sprecyzowana jak w przypadku wina. Innymi słowy, czy whisky będzie miała 15 czy 25 stopni, to nie jest aż tak ważne.

Wbrew powszechnej opinii podgrzewanie trunku czy samego kieliszka np. ręką nie jest wskazane. Ten stosowany przez miłośników koniaku zwyczaj jest już troszkę przestarzały.

Jak widzicie, sama degustacja nie jest taka prosta, bo potrzebujemy aż tyle „przygotowań”. W kolejnym tekście znajdziecie wskazówki na temat oceny koloru, zapachu i smaku whisky. Opowiem również jak powinna być ona oceniana i na czym polega jej finisz.

Artykuł Degustowanie whisky pochodzi z serwisu Whisky And Wine Place.

Zapach:

: bez wody: średni alkohol, wytrawne nuty – głównie zioła, leciutkie kwiaty, mało słodyczy – leciutkie rodzynki, morele, cytrusy zmieszane z lekką słodyczą, wanilia, ciasto, trociny, drewno
: z wodą: ginie całkowicie alkohol, zioła, kwiaty, dalej wytrawne nuty, coś lekko z orzechów, trochę więcej łąki i dalej słodkie owoce, gruszki, jabłka

Smak:

: bez wody: bardzo wytrawna, mocny słód – gorzki, po chwili pojawia się ciasto, mleko, wanilia, ale jest też sporo wytrawności, pikantności, pomarańcza, morele, od razu słodycz po tych gorzkich aromatach, sporo rodzynek
: z wodą: wytrawna i gorzka – lekki słód, zaraz pojawia się ciasto, mleko, mieszanka słodu z ciastem, przyjemny smak, zaraz wanilia, dominuje pikantność obok śmietany i wanilii

Finisz: wytrawny

Podsumowanie: Polecam osobom lubiącym zdecydowane i wytrawne whisky. Po dodaniu wody staje się łagodna.

Artykuł Balblair 16 lat 40% – oficjalna edycja pochodzi z serwisu Whisky And Wine Place.

: bez wody: lekki alkohol, coś z oleju, dużo gruszki, sporo torfu, coś z wytrawnych tonów – cytrusy, bardzo mało słodkich aromatów, świeże drewno i na koniec wanilia.
: z wodą: jest cały czas gruszka, więcej słodu, gdzieś pojawia się miód i wanilia, trochę więcej ostro – wytrawnych zapachów, więcej torfu, sporo cytrusów, słód, wanilia – masło i ciasto

Smak:

: bez wody: trochę torfu i słodu, zrównoważona, mocno rozgrzewa, coś z cytrusów – skórka cytryny i pomarańczy
: z wodą: słodycz miodowa i wanilia miesza się z lekkim torfem i słodem, gdzieś na koniec gorzka czekolada, bardzo dużo cytrusów, wanilia i toffi oraz coś z masła

Finisz: torfowo słodowy

Podsumowanie: Bardzo dobra whisky – mocna budowa i bardzo ładnie zrównoważona. Whisky można pić bez wody, ale odradzam to początkującym.

Artykuł Ardmore 1990-2004 43% G&M pochodzi z serwisu Whisky And Wine Place.

Artykuł Najstarsza whisky świata pochodzi z serwisu Whisky And Wine Place.

Artykuł Rozbudowa destylarni i … pochodzi z serwisu Whisky And Wine Place.

Artykuł Kolekcje whisky pochodzi z serwisu Whisky And Wine Place.

Artykuł Największa kolekcja whisky na świecie? pochodzi z serwisu Whisky And Wine Place.